3-daagse Merzouga-woestijntour van Marrakech naar Fez

Na drie dagen in Marrakech, waar je je een weg moet banen langs bromfietsen in steegjes die nauwelijks breder zijn dan een ezelkar, voelt het als een verademing om te vertrekken op een saharawoestijntour van Marrakech naar Fez. Deze route lost niet alleen het logistieke probleem van reizen door Marokko op, maar geeft je ook de ruimte om adem te halen. Je laat het lawaai van de rode stad achter je, klimt door de hoge toppen van het Atlasgebergte, slaapt tussen de door de wind gevormde zandduinen van Erg Chebbi en komt direct uit in het middeleeuwse doolhof van Fez – zonder ook maar één dag verspild te hebben aan terugrijden.

De meeste reizigers proberen de woestijn in te passen in een rondreis vanuit Marrakech, wat betekent dat ze vierentwintig uur in een voertuig zitten om uiteindelijk dezelfde snelweg twee keer te zien. Kies je voor een 3-daagse woestijntour van Marrakech naar Fez, dan wordt reistijd zelf het doel. Over een afstand van ruwweg duizend kilometer verandert het landschap van besneeuwde granieten rotsen tot dadelpalmoases, zwarte vulkanische vlakten, amberkleurige zandruggen en cederbossen vol wilde apen.

Waarom kiezen voor een eenrichtingssaharawoestijntour van Marrakech naar Fez

De geografie van Marokko verrast veel reizigers. Als je naar een kaart kijkt, lijken Marrakech en Fez dicht bij elkaar te liggen, maar het Hoge en Midden-Atlasgebergte liggen precies tussen beide steden in. Een standaard lus brengt je terug naar het zuiden, waardoor je later een acht uur durende treinreis moet maken als je noordelijke steden als Chefchaouen of Tanger wilt bezoeken. Een woestijntour van Marrakech naar Fez maakt die verspilde treinreis helemaal overbodig.

Je doorkruist een verbazingwekkende verscheidenheid aan landschappen tijdens deze rit in één richting. De zuidelijke helling richting de Sahara is dor, door de zon gebleekt en bezaaid met lemen kasbahs die naadloos in de heuvels overgaan. De afdaling naar Fez in het noorden ziet er bijna Europees uit, met alpenweiden, appelboomgaarden rond Midelt en puntdaken in skisteden als Ifrane. Het zien van die overgang door het raam gedurende drie dagen geeft je een echt gevoel voor de ecologische lagen van Marokko.

De richting waarin je reist, maakt ook uit. Hoewel sommige mensen een saharawoestijntour van Fez naar Marrakech boeken, heeft een start in Marrakech meestal een natuurlijker ritme. Het landschap bouwt geleidelijk op van de rode heuvels in het zuiden naar de imposante oranje duinen, waarbij de meest spectaculaire nacht in Merzouga pas halverwege aanbreekt. Reis je de andere kant op, dan kom je de eerste avond al in de woestijn terecht na vertrek uit Fez, wat de rest van de rit wat anticlimactisch kan maken.

Dag 1: Over de Hoge Atlas naar het Dadestal

Je vertrekt ’s ochtends vroeg, meestal tussen zeven en acht uur, als de chauffeur zich een weg baant door de buitenwijken van Marrakech richting de N9-snelweg. De weg gaat meteen omhoog. Je slingert naar de Tizi n'Tichka-pas, die 2.260 meter boven zeeniveau ligt. De bochten zijn scherp en eindeloos. Zelfs reizigers met een ijzeren maag kunnen hier misselijk worden, vooral in een budgetminibus waar de ventilatie vaak slecht is.

Rond het middaguur slaat de route af naar Aït Benhaddou. Dit versterkte dorp is bijna iedereen bekend, omdat het fungeerde als decor voor films als Gladiator en Lawrence of Arabia. De lemen ksar staat hier al eeuwenlang langs de historische zoutkaravaanroute. Als je door de poort loopt, steek je droge stenen over in het droge bed van de Ounila-rivier. De meeste tours stoppen hier negentig minuten, wat genoeg tijd geeft om naar de geruïneerde graanschuur bovenaan te klimmen voor een panoramisch uitzicht over de riviervallei en de omringende palmentuin.

Vanaf Aït Benhaddou rijdt de bus verder oostwaarts langs Ouarzazate en door het Roosdal. Als je in april of mei reist, ruik je subtiel de zoete geur van Damasc-rozen die worden geoogst voor parfum. Tegen de late namiddag verandert de aarde in diepe roest- en bordeauxkleuren als je de Dadeskloof binnenrijdt. De eerste nacht breng je door in een eenvoudig vallei-hotel, vaak uitgehouwen in de rotswand, waar de temperatuur snel daalt zodra de zon achter de kalkstenen richels verdwijnt.

Dag 2: Todraskloof naar de duinen van Erg Chebbi

Als je in Dades wakker wordt, adem je de frisse canyonlucht in en geniet je van een vroeg ontbijt met muntthee, gebakken eieren en platbrood voordat je weer in de auto stapt. Het eerste uur rijden brengt je naar Tinghir en de beroemde Todraskloof. Hier rijzen verticale kalkstenen kliffen driehonderd meter boven een ondiepe, kristalheldere stroom. Klimmers uit de hele wereld komen hier om deze loodrechte oranje wanden te bedwingen. Meestal krijg je dertig tot veertig minuten om langs de kloofbodem te lopen samen met lokale herders die hun geiten water geven.

De weg wordt vlakker als je oostwaarts rijdt richting Erfoud en Rissani. Dit is de voor-Sahara: een rotsachtige hamada waar niets groeit behalve doornige acaciabomen. Erfoud staat bekend om zijn zeefossielen, die worden gewonnen uit nabijgelegen prehistorische zeebodems. Veel chauffeurs stoppen bij een fossielenwerkplaats. Als je een gepolijste ammonietenplaat wilt kopen, moet je flink afdingen, maar je kunt ook gewoon door de stoffige showroom dwalen om je benen te strekken zonder iets te kopen.

Tegen vier uur ’s middags begint de horizon goud te kleuren. De duinen van Erg Chebbi rijzen abrupt op uit de zwarte grindvlakte, sommige tot wel 150 meter hoog. Dit is het moment waarop de 3-daagse woestijntour van Marrakech naar Fez via Merzouga echt zijn vruchten afwerpt. Je laat je grote bagage in het voertuig achter, neemt een kleine rugzak mee voor de nacht en stapt op een dromedaris voor een uur durende tocht over de richels naar het kamp. De eerste tien minuten voelt het onwennig om op een kameel te zitten, maar het wiegen van het dier over stille richels terwijl lange schaduwen over het oranje zand strekken, maakt elke hobbel de moeite waard.

Het woestijnkamp varieert van eenvoudige wolkenzeiltenten tot luxe glamping met verwarmde dekbedden en privékeramische toiletten. Het avondeten bestaat meestal uit een kippertagine met geconserveerde citroenen en olijven, die gezamenlijk wordt gegeten onder geweven wollen tapijten. Daarna steekt het kamppersoneel een vuur aan van tamariskhout en spelen ze traditionele gnawa-ritmes op metalen castagnetten en leren trommels. Als je omhoog kijkt, zie je de Melkweg als zilveren stof aan de hemel.

Dag 3: De lange rit naar Fez via het Midden-Atlasgebergte

De derde dag is de langste etappe van elke woestijntour van Marrakech naar Fez, met een afstand van ongeveer 470 kilometer en acht tot negen uur rijden. Een wekker zetten voor zonsopgang is geen optie als je de zonsopgang boven de Algerijnse grens wilt zien. Het zand kleurt lichtroze, dan diep koper, voordat het verblindende ochtendlicht de schaduwen van de duinen wegvaagt. Na een snelle ontbijt stappen je op de kamelen of neem je een terreinvoertuig terug naar de verharde weg in Merzouga om je chauffeur te ontmoeten.

De rit noordwaarts begint door het spectaculaire Zizdal. Miljoenen dadelpalmen vullen de bodem van deze diepe rivierkloof en vormen een lint van donkergroen dat door bleke steenkliffen snijdt. Het is een van de meest gefotografeerde uitzichten in het zuiden. Je stopt bij hoge uitkijkpunten waar jonge jongens palmbladkameeltjes en woestijnmineralen verkopen voor wat kleingeld.

Midelt ligt halverwege, genesteld op een hoog plateau tussen het Midden- en Hoge Atlasgebergte. Het is een onopvallend stadje waar appelboeren wonen, maar elke tourbus stopt hier omdat er in een straal van zestig kilometer in beide richtingen nergens anders eten is. Het eten is eenvoudig: gegrilde lamsspiesjes, groentetagine en gepelde sinaasappels bestrooid met kaneel.

Na de lunch verandert het landschap in groen. Je betreedt de cederbossen bij Azrou. Als je chauffeur stopt bij de rand van het bos, kom je troepen Berberapen tegen die in de bomen leven. Ze zijn gewend aan toeristen en zullen onbeschaamd om pinda’s of fruit bedelen, hoewel het verstandig is om op afstand te blijven, want het blijven wilde dieren. Een paar kilometer verder ligt Ifrane, gebouwd door de Franse autoriteiten in de jaren 1930 als een Zwitserse skiresort, met steile puntdaken, verzorgde tuinen en een stenen leeuwmonument. Tegen de schemering daal je via bergwegen af naar het oude dal van Fez en word je afgezet bij de blauwe poort van de medina.

Gedeelde versus privé woestijntours

Bij het boeken van een 3-daagse woestijntour van Marrakech naar Fez komt de fundamentele keuze neer op gedeelde minibusjes of privévervoer. De gedeelde versie is veel goedkoper, vaak rond de 95 tot 140 euro per persoon inclusief twee nachten accommodatie, vervoer en diners. Toch zitten er tot vijftien vreemden in een Toyota Coaster of Mercedes Sprinter. Beenruimte is krap, toiletbezoeken zijn strikt gereguleerd en je zit drie dagen lang vast met de muziek of klachten van je medepassagiers.

Een privétocht is aanzienlijk duurder, vanaf ongeveer 350 tot 550 euro per voertuig, afhankelijk van de grootte van je groep en de kwaliteit van je woestijnkamp. De voordelen zijn duidelijk. Je kunt je chauffeur vragen om te stoppen waar je een mooi uitzicht ziet, een extra uur doorbrengen in Aït Benhaddou of toeristenwinkels overslaan. Privétours gebruiken ook comfortabele terreinvoertuigen zoals Toyota Prados of Land Cruisers, die bergbochten veel beter aankunnen dan zware minibusjes.

Als je budget het toelaat, maakt een privétocht of een upgrade naar een luxe kamp een enorm verschil in hoe uitgerust je je voelt als je uiteindelijk in Fez aankomt. Geüpgradede woestijnkampen bieden echte bedden, zonne-energie om je camera op te laden en warme douches rechtstreeks in je tent, waardoor de stoffige ongemakken van gedeelde openbare toiletten worden geëlimineerd.

Wat neem je mee voor drie dagen onderweg

• Warme nachtkleding: een fleece trui en thermische legging, want zand straalt de warmte direct na zonsondergang af.
• Kleine overnachtingsrugzak: een 20-liter dagrugzak voor je kamelenrit, zodat je grote rolkoffers veilig opgeborgen blijven in de kofferbak van het voertuig.
• Kleingeld: briefjes van 20, 50 en 100 dirham voor toiletten langs de weg, lunchstops, fooien voor lokale gidsen en flessen water.
• Sjaal of cheche: een traditionele katoenen Berbersjaal beschermt je gezicht en oren beter tegen stuivend zand dan een honkbalpet.
• Maagmiddelen: norit, elektrolyten en reisziektepillen voor de eindeloze haarspeldbochten in de bergen.

Belangrijkste verschillen: gedeelde versus privéopties

• Flexibiliteit in tempo: privétochten vertrekken wanneer jij wilt en stoppen waar je maar wilt; gedeelde groepen houden zich aan een strak commercieel schema.
• Comfortniveau: terreinvoertuigen hebben een zachtere vering dan overvolle budgetminibusjes.
• Kamomstandigheden: gedeelde tours gebruiken eenvoudige gedeelde wol tenten met koude emmertjes douches; privétochten bieden meestal luxe woestijnkampen.
• Bagages veiligheid: privévoertuigen houden je bagage op slot onder jouw eigen toezicht in plaats van dat ze gestapeld liggen naast de tassen van vreemden.

Veelgestelde vragen over de woestijntour van Marrakech naar Fez

Mijn mening

Twintig uur in een voertuig zitten over drie dagen klinkt misschien vermoeiend, en eerlijk gezegd test de lange rit op dag drie ieders geduld. Toch vertellen bijna alle reizigers met wie ik praat dat deze specifieke route het onbetwiste hoogtepunt van hun Marokko-reis was. Als je ’s avonds op de stille richel van Erg Chebbi staat terwijl het avondlicht de Sahara in diepe abrikozenkleuren dompelt, zijn alle hobbelige kilometers door de Atlas helemaal de moeite waard. Boek een tour met een geverifieerde chauffeur, pak warme sokken in en neem de tijd om van de reis te genieten.

Lees meer over sahara desert tours.